Pan fyddwch chi’n prynu bwyd wedi’i dyfu’n lleol trwy rwydwaith Bannau Acres, rydych chi’n helpu i bethau rhyfeddol ddigwydd.
Mae llawer o ffrwythau a llysiau yn dechrau colli maetholion cyn gynted ag y cânt eu cynaeafu a gall hyd yn oed cynnyrch a dyfir yn y DU gymryd sawl diwrnod i wneud ei ffordd drwy’r gadwyn gyflenwi ac ymlaen i silffoedd archfarchnadoedd.
Ond ar gyfer ffrwythau a llysiau a dyfir yn lleol a werthir yn uniongyrchol i gwsmeriaid, mae’n stori wahanol. Bydd y rhan fwyaf o’r hyn y byddwch chi’n dod o hyd iddo yn eich bocs llysiau wedi’i gynaeafu’r diwrnod cynt – ac weithiau’n ffres y bore hwnnw. A bydd wedi cael ei ddewis ar ei anterth o ran aeddfedrwydd – y pwynt pan fydd yn naturiol ar ei fwyaf blasus a maethlon.
Mae bonws arall hefyd: wedi’i storio’n iawn, bydd eich cynnyrch yn para’n hirach, felly bydd gennych lai o wastraff bwyd.
Gall ein tyfwyr ffermio’n adfywiol, gan adfer iechyd y pridd, gosod carbon yn y pridd, adeiladu bioamrywiaeth, a dychwelyd mwy i’r amgylchedd nag y maent yn ei dynnu allan. Credwn fod y dull hwn yn angenrheidiol i fynd i’r afael â’r argyfyngau hinsawdd a natur presennol.
Yn ogystal, mae rhai o’n ffermwyr wedi cymryd y cam ychwanegol i ddod yn Organig ardystiedig, naill ai trwy Gymdeithas y Pridd neu Gynllun Organig Cymru. Ac mae rhai ar eu ffordd i ennill statws Organig. Gallwch ddewis hidlo’ch canlyniadau chwilio i ddangos tyfwyr sydd wedi’u hardystio gan Organig yn unig.
Ac wrth gwrs, oherwydd bod modd gwerthu cynnyrch ein ffermwyr yn uniongyrchol i’w cymunedau lleol, mae llai o becynnu, llai o filltiroedd bwyd a llai o wastraff, sydd i gyd yn cyfrannu at ffermio glanach, gwyrddach, mwy cyfeillgar i’r hinsawdd.
Tan yn ddiweddar iawn, roedd tyfu ffrwythau a llysiau ar gyfer marchnadoedd lleol bron wedi diflannu yn ein rhanbarth, gan ein gwneud yn orddibynnol ar fewnforion a chadwyni cyflenwi bwyd byd-eang. Mae silffoedd archfarchnadoedd gwag a phrinder dros yr ychydig flynyddoedd diwethaf wedi datgelu pa mor fregus yw’r system honno. Ond trwy gefnogi tyfwyr lleol rydych chi’n chwarae rhan hanfodol wrth ailadeiladu cyflenwadau bwyd lleol, creu system fwyd decach a gwneud ein cymunedau’n iachach ac yn fwy gwydn i siociau bwyd yn y dyfodol.
Pan fyddwch chi’n prynu ffrwythau a llysiau’n uniongyrchol gan dyfwyr lleol, maen nhw’n cael cyfran lawer mwy o’r elw nag y byddent yn y system archfarchnadoedd. Ar ben hynny, mae’r arian hwnnw’n tueddu i aros yn lleol. A phan fydd arian yn cylchredeg yn yr economi leol mae rhywbeth gwych yn digwydd: mae’n lluosi. Felly po fwyaf o arian sy’n cael ei wario’n lleol, y cryfaf y bydd yr economi leol yn tyfu. Ac mae hynny’n golygu mwy o swyddi, gwell cyfleusterau a threfi mwy bywiog – gwell i bawb.
Mae yna ychydig iawn o ymchwil gan y New Economics Foundation sy’n dangos bod pob £1 sy’n cael ei gwario ar ffrwythau a llysiau trwy gynlluniau bocsys neu farchnadoedd ffermwyr yn cynhyrchu £3.70 pellach mewn buddion cymdeithasol, economaidd ac amgylcheddol. Rydyn ni’n meddwl bod honno’n neges eithaf argyhoeddiadol!
